De draagbare domheid

 

Zojuist verschenen: De draagbare Encyclopedie van de Domheid, Em. Querido uitgevers; 308 pagina’s, 19,99 euro. Inmiddels zijn de eerste duizend exemplaren verkocht.DD.1000

‘Een fascinerende, komische en soms hartverwarmende verzameling kennis. […] Door zijn enthousiasmerende manier van schrijven ben je geneigd Van Boxsel al gelijk te geven voor hij het verdiend heeft. […] Matthijs van Boxsel beleeft genot aan al de “nutteloze eruditie” in zijn Encyclopedie van de Domheid. De paradox is dat al die eruditie helemaal geen nutteloze uitwerking heeft. Het is zelfs alsof je greep hebt gekregen op alles.’ Carel Peeters in Vrij Nederland, januari 2016 Zie:  https://www.vn.nl/de-kip-zonder-kop-als-bron-van-de-beschaving/

‘Duizelingwekkend is het aantal in deze compilatie beschreven “domdaden”. Naadloos gaan eruditie en ironie in elkaar over.’ Elsbeth Etty in NRC-Handelsblad, januari 2016 http://www.nrc.nl/handelsblad/2016/01/23/domheid-bepaalt-de-mens-1579586

‘Draaglijk, ondraaglijk, maar in ieder geval monumentaal en encyclopedisch. Lees het!’ Ludo Diels in Chapeau, mei 2016

12513840_1208287115852577_8845042713233504539_o

* Er is een nieuwe vertaling vande  Roemruchte daden en opvattingen van Doctor Faustroll, patafysicus verschenen (vertaling Liesbeth van Nes, voorwoord Matthijs van Boxsel), onder auspiciën van de NAP.

* De Internationale PEN conferentie in Bled (Slovenië, 11-14 mei) zal draaien om de sSloveniëtelling ‘Domheid is de motor van onze cultuur’. (Vertaling: Dušanka Zabukovec)

De domheid manifesteert zich op ieder gebied, bij elk mens, te allen tijde. Ieder onderzoek naar de domheid krijgt zodoende als vanzelf iets encyclopedisch. Matthijs van Boxsel heeft er zijn levenswerk van gemaakt alle facetten van de domheid in kaart te brengen. In De Encyclopedie van de Domheid doet hij verslag van studies naar het verschijnsel, het woord en de theorie van de domheid.

Het boek is inmiddels in zeventien landen vertaald.

Boeken.vertaling.IMG_0276.w

Matthijs van Boxsel (1957) studeerde (cum laude) af op de domheid aan de Universiteit van Amsterdam (‘Domheid is nu eenmaal jouw sterkste kant.’ Gerhard Kurz). In de jaren tachtig verschenen drie delen van De Encyclopedie van de Domheid, die stormachtig werden onthaald door de pers. De boekjes waren al snel uitverkocht. Daarna was het lange tijd stil. Van Boxsel werkte in die periode aan een definitieve theorie van de domheid. Om de ideeën voor zijn nieuwe boek uit te proberen, gaf hij meer dan honderd lezingen in het hele land voor literaire verenigingen, managers, scholieren, huisartsen enzovoort. Ook verzorgde hij een Cursus Domheid aan de Rietveld Academie in Amsterdam, aan de Rijksuniversiteit Groningen en aan de ENSA in Bourges. De resultaten zijn overal merkbaar.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

In zijn stoomcursussen toont Matthijs van Boxsel op feestelijke wijze dat domheid de motor vormt van onze beschaving. Geen mens is intelligent genoeg om zijn eigen domheid te begrijpen. En als u dan toch faalt, faal dan op het hoogst mogelijke niveau. Maak van domheid ook uw sterkste kant!

***

Het uitgangspunt. Domheid is het handelen tegen beter weten in. Anders dan dieren die een instinct tot zelfbehoud bezitten, is de mens in staat zichzelf en zijn soort op het spel te zetten omwille van een waanidee over ras, natie of geloof.

Om niet aan zijn domheid ten onder te gaan, werd de mens gedwongen zijn intelligentie te ontwikkelen. Cultuur is het tijd- en plaatsgebonden product van een reeks min of meer mislukte pogingen greep te krijgen op de zelfdestructieve gekte die van alle landen en tijden is. Domheid is wat de mensen gemeen hebben, zij verschillen in de manieren waarop ze er greep op pogen te krijgen.

Alle strategieën om de domheid te beheersen vormen bij elkaar onze beschaving. Maar intelligentie biedt nog geen garantie voor zelfbehoud, integendeel. Intelligentie kan domheid zelfs kracht bijzetten. Domme mensen zijn vaak gevaarlijk omdat ze intelligent zijn, en hoe intelligenter ze zijn, des te rampzaliger hun domdaad.

De levensbedreigende domheid valt niet uit te roeien zonder ook de mens uit te roeien; dat zou een domheid in het kwadraat zijn. De enige uitweg is het permanent verzinnen van nieuwe strategieën om de domheid het hoofd te bieden. Domheid is zo bezien de motor van onze beschaving.

http://www.filosofie.nl/nl/content/38625/geen-mens-is-intelligent-genoeg-om-zijn-eigen-domheid-te-begrijpen.html                        Interview met Maarten Meester

2 thoughts on “De draagbare domheid

  1. Dag Matthijs,

    dank voor je commentaar op mijn stuk dat vanzelfsprekend bij mij tot de nodige nederigheid leidt – moet ik maar niet te haastig op hotelkamers in het buitenland proberen columns voor lezers van Het Financieele Dagblad in elkaar te zetten. Maar goed dat je oordeel over mijn andere werk positiever is. Ik kon na het bezoek aan die tentoonstelling simpelweg de verleiding niet weerstaan om iets uit te leggen over wat ik in Quimper gezien had. Ik meen overigens dat de toonzetting van de column ook zo is dat duidelijk is dat ik hier niet op basis van gedegen kennis schrijf, maar dat is verder geen excuus. Wel denk ik dat columns andere eisen stellen dan boeken of artikelen, ook al hoort domheid daar zeker niet bij.
    Dat roept bij mij de vraag op wat jij zelf van die tentoonstelling in Quimper zou vinden. Overal tekstfragmenten en foto’s van Jarry met een stuk of zes werken die ‘in zijn geest’ zouden zijn gemaakt. Zijn boeken lagen er ook, en ook boeken over hem, maar niets was te koop. IWel een wat gammel in elkaar gezette catalogus. k heb het kunstwerk (maquette en video) over de financiële wereld waar ik over spreek vrij nauwkeurig bekeken en beluisterd. De boodschap over het auto-referentiële kan aan lezers van het FD niet genoeg verteld worden. Of Bunuel daarbij juist gebruikt wordt, weet ik verder niet. Ik zie mezelf niet als een kenner van zijn films, hooguit als een liefhebber.

    In ieder geval zal ik me de komende tijd wat verder in de patafysica verdiepen. Ik heb je publicaties destijds met zeer veel genoegen gelezen en heb je encyclopedie van de domheid zelfs een paar keer cadeau gedaan aan vrienden, want vond en vind dat ze kennis moeten nemen van de ideeën die erin vermeld staan.

    Met vriendelijke groet,

    René ten Bos
    rtenbos@xs4all.nl

    1. Dag René, het duurde even voor ik je reactie las, omdat ik nog nooit op een brief in dit postvak heb geantwoord; ik heb de website pas kort geleden in elkaar gedraaid, en wete nog niet hoe een en ander werkt. Affijn. Uiteraard interesseert die tentoonstelling me, maar ik vrees dat ik geen tijd heb erheen te gaan. Wat Jarry en de ‘Patafysica betreft: het is opmerkelijk hoeveel beeldende kunstenaars erdoor geïnspireerd lijken te zijn. Op internet wordt het als ‘schertswetenschap’ weggezet, wat het zeker niet is: er zit een verbijsterende logica in die doet denken aan het werk van de sofisten. In Deskundologie heb ik een en ander aangestipt, en uitgewerkt aan de hand van de Deskundologen van de Insektensekte. En in ons tijdschrift, De Centrifuge staat de ‘Patafysica natuurlijk centraal. Maar goed, volgend jaar zal mijn Handboek ‘Patafysica verschijnen, en daar zal een en ander verder worden uitgewerkt. Hartelijke groet, Matthijs

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *